Çelik Çatı Sistemleri

Çelik çatı, taşıyıcısı çelik profillerden kurulan çatı sistemidir. Alttan yukarı doğru üç katmanı vardır: açıklığı geçen ve yükü kolonlara aktaran makas veya kafes kiriş, makasların üstüne dik gelen ve kaplamayı tutan aşıklar, en üstte ise su ve ısıyı yöneten kaplama. Bu katmanlardan biri diğerinden bağımsız seçilemez; aşık aralığını kaplamanın taşıma açıklığı, makas kesitini ise toplam açıklık ve bölgenin kar yükü belirler.

Betonarme çatıya göre en belirgin farkı, aynı açıklığı çok daha hafif geçmesidir. Bu hem temele binen yükü azaltır hem de mevcut bir yapının üstüne çatı eklenebilmesini mümkün kılar. İkinci farkı hızdır: profiller atölyede kesilip hazırlanır, sahada yalnızca birleştirme ve kaplama kalır. Üçüncüsü ise sökülebilirliktir — cıvatalı birleşimlerle kurulmuş bir çatı, gerektiğinde bölünüp taşınabilir.

Depo, fabrika, atölye, hangar ve soğuk hava deposu gibi geniş açıklıklı yapılarda çelik çatı pratikte tek seçenektir. Bunun dışında villa ve müstakil evlerde mevcut teras çatının üstüne eğimli çatı kurmak, otopark ve yükleme rampası kapatmak, ek bina ve garaj yapmak için de kullanılır. Villa uygulamalarında amaç genellikle su yalıtımı sorununu kökten çözmek ve çatı arasını kullanılabilir hâle getirmektir.

Sahada en sık gördüğümüz yanlış, çatının yalnızca kaplama üzerinden konuşulmasıdır. Kaplama markası ve rengi konuşulurken aşık aralığı, birleşim detayı ve dere çözümü atlanırsa çatı ilk kar yükünde sehim yapar ya da birleşim noktalarından su alır. Biz teklife önce açıklığı ve yük hesabını koyar, kaplamayı ondan sonra konuşuruz.

Çelik çatıda bakımın büyük kısmı iki başlıkta toplanır: su yolları ve birleşimler. Dere ve iniş noktalarında biriken yaprak ve kir, suyun geri tepmesine ve kaplama altından sızmasına yol açar; sonbahar sonunda bir kez temizlenmesi sorunların çoğunu baştan önler. Birleşim cıvataları ise ilk yılın sonunda bir kez kontrol edilir — montaj sonrası oturma nedeniyle birkaç cıvatanın tork kaybetmesi olağandır.

Yüzeydeki boya, çatının ömrünü doğrudan belirler. Taşıma ve montaj sırasında çizilen noktalar rötuşlanmazsa korozyon oradan başlar ve genellikle ilk olarak cıvata başlarında ve kaynak dikişlerinde görünür. Galvanizli taşıyıcıda bu risk düşüktür ama sıfır değildir. Deniz kenarına yakın konumlarda yüzey işlemi baştan daha kapsamlı planlanır ve periyodik kontrol aralığı kısalır.